Co zobaczyć w środku Descalzas Reales

Schody: moment, w którym wszystko się zmienia
Wchodzisz przez nieoznakowane drzwi od Plaza de las Descalzas. Hol jest prosty, ceglany, wąski, urzędowy. Potem przewodnik otwiera drugie drzwi, wchodzisz po wielkich schodach – a cały sufit pokrywają freski. Malarz Antonio Rizi przedstawił na sklepieniu gloryfikację świętej Klary: chmury, światło, anioły, wznoszącą się świętą. To moment, w którym wizyta przestaje być „czynnym klasztorem”, a staje się „pałacem”. Ten architektoniczny zabieg jest celowy. Fasada pozostaje skromna, żeby budynek się nie afiszował. Schody w środku to wielkie odsłonięcie. Każdy zwiedzający się zatrzymuje. Każdy przewodnik pozwala ci przez chwilę popatrzeć w górę, zanim popędzi grupę dalej.
Gobeliny Rubensa: najcenniejszy skarb
W sali przy górnym krużganku wiszą gobeliny z cyklu Triumf Eucharystii, tkane z jedwabiu, wełny i srebrnej nici według kartonów Petera Paula Rubensa. Zamówiła je infantka Izabela Klara Eugenia. To jedna z najcenniejszych kolekcji tkanin w Hiszpanii. Przewodnik przeprowadzi cię przez nie szybko – są stare, delikatne i wrażliwe na światło, więc nie wiszą długo na ścianach. Ale jeśli wiesz, że trzeba patrzeć uważnie, zobaczysz detale: srebrna nić łapie światło, twarze są indywidualne, kompozycja – szalona. Tak wyglądał królewski mecenat w swojej najbardziej pewnej siebie odsłonie.
Relicario: srebro, świętość i przesądy
Relicario to sala relikwiarzy – niewielkich przedmiotów zawierających cząstki świętych albo skrawki tkanin, które podobno ich dotykały. Królowe, w tym Elżbieta Walezjuszka i María de Austria, podarowały je klasztorowi. Wiele z nich wykonali flamandzcy złotnicy. Są małe, misterne i dla współczesnego oka bardzo dziwne. Relikwiarz może być srebrną szkatułką wielkości dłoni, z kryształowym okienkiem, przez które widać maleńki skrawek tkaniny, i modlitwami wygrawerowanymi z tyłu. W sali relicario zgromadzono setki takich przedmiotów. Przewodnik przeprowadzi cię przez nią w pośpiechu. Sala jest mała, relikwiarzy jest mnóstwo, a za wami idą kolejne grupy. Ale to właśnie tu europejska królewska pobożność staje się namacalna i konkretna. Jeśli interesuje cię szersza historia sztuki flamandzkiej w Hiszpanii, przeczytaj, co jeszcze zobaczyć w okolicy.
Obrazy: Tycjan, Brueghel, Giordano
W Descalzas znajdują się obrazy Tycjana (Wenecja, XVI wiek), Pietera Brueghla Młodszego (Flandria), Bernardina Luiniego (Włochy), Juana Sáncheza Coella (hiszpański malarz nadworny) i Luki Giordana (Neapol, XVII wiek). Przewodnik wskaże niektóre z nich; inne przeoczysz, jeśli nie będziesz uważnie patrzeć. To nie Prado – klasztor ma może kilkadziesiąt obrazów, a nie tysiące – ale ich poziom jest wysoki. Jeśli jesteś historykiem sztuki, zechcesz spędzić tu godzinę. Jeśli jesteś zwykłym turystą, spędzisz czterdzieści minut i poczujesz, że zobaczyłeś coś prawdziwego.
Capilla del Milagro i kaplice górnego krużganka
Capilla del Milagro (Kaplica Cudu) jest pokryta freskami. Przy górnym krużganku znajduje się szereg mniejszych kaplic, z których każdą ufundował inny ród szlachecki. Przewodnik oprowadzi cię po nich po kolei. Każda ma inny ołtarz, inną dekorację malarską, innego świętego patrona. Większość zwiedzających jest na tym etapie już zmęczona i przestaje słuchać. Przewodnik o tym wie, więc przyspiesza. Ale jeśli wcześniej poczytałeś o tych rodach albo interesuje cię, jak wyglądała XVI-wieczna hiszpańska pobożność w klasztornych murach, to właśnie tu toczy się ta historia.
Jeśli używasz okularów do czytania, weź je ze sobą. Relikwiarze są małe, obrazy mają drobne detale, a sale są oświetlone jak w czynnym klasztorze (wystarczająco, by tu mieszkać, ale nie tak jasno jak w muzeum). Przyda się latarka w telefonie.
Co minesz w pośpiechu
Są części wizyty, przez które przewodnik przeprowadzi cię szybko: sam krużganek jest zamknięty dla zwiedzających, więc oglądasz go przez okna. Kaplica sióstr nie jest dostępna. Wiele przejść jest odgrodzonych sznurem. Klasztor nie jest muzeum – to czynny klasztor klauzurowy, w którym naprawdę mieszka wspólnota klarysek. Widzisz te części, które zawsze były półpubliczne: apartamenty królewskie, schody, sale, w których mieszkali królewscy goście. Reszta klasztoru należy do sióstr i jej nie zobaczysz.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie dzieła trzeba zobaczyć w Descalzas Reales?
Fresk nad schodami autorstwa Antonia Riziego, gobeliny Rubensa z cyklu Triumf Eucharystii, relicario (sala relikwiarzy) pełne flamandzkiego złotnictwa oraz obrazy Tycjana, Brueghla i Luki Giordana. Przewodnik przechodzi jednak przez wszystko w pośpiechu, więc pomoże zwiedzanie z przewodnikiem po angielsku (od 39 €) albo wcześniejsze przygotowanie.
Czy są tu dzieła słynnych malarzy?
Tak. Tycjan, Brueghel, Giordano i Sánchez Coello (hiszpański malarz nadworny). Ale to nie Prado – w całym klasztorze jest może kilkadziesiąt obrazów, a nie tysiące. Jakość jest wysoka, ale ilość niewielka.
Ile czasu warto spędzić w środku?
Zwiedzanie z przewodnikiem trwa 60–90 minut i to jest całe doświadczenie. To nie miejsce, po którym spaceruje się godzinami. Większość zwiedzających kończy po około godzinie.